Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom
i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia.
Prawo do świadczeń z pomocy społecznej, na podstawie art. 7 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 roku, przysługuje osobom i rodzinom z powodu przyczyn, do których należą
w szczególności:
1. ubóstwo;
2. sieroctwo;
3. bezdomność;
4. bezrobocie;
5. niepełnosprawność;
6. długotrwała lub ciężka choroba;
7. przemoc w rodzinie;
7a. potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi;
8. potrzeba ochrony macierzyństwa lub wielodzietności;
9. bezradność w sprawach opiekuńczo – wychowawczych i prowadzeniu gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych i wielodzietnych;
10. brak umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo – wychowawcze i osób po zwolnieniu z zakładu karnego;
11. trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy;
12. zdarzenia losowe i sytuacje kryzysowe;
13. alkoholizm lub narkomania;
14. klęska żywiołowa lub ekologiczna.
Miesięczny dochód osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc nie może być wyższy od kwoty określonej w ustawie o pomocy społecznej (tzw. kryterium dochodowe ustalone zgodnie z art. 8 ust 1 ustawy). Obecnie obowiązujące od 1 stycznia 2025r. kwoty wynoszą odpowiednio:
– osoba samotnie gospodarująca, której dochód nie przekracza kwoty 1010 zł;
– osoba w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 823 zł;
Obok kryterium dochodowego powinien wystąpić co najmniej jeden z powodów powyżej wymienionych lub inne okoliczności uzasadniające udzielenie pomocy społecznej.
Przy ustaleniu uprawnień do świadczeń z pomocy społecznej rolników i ich rodzin przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się miesięczny dochód w wysokości 459 zł.
Świadczenia pieniężne
Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej mają osoby i rodziny, które spełniają przesłanki określone w ustawie o pomocy społecznej. W zależności od sytuacji osoby te mogą ubiegać się o:
1. zasiłek stały,
2. zasiłek okresowy,
3. zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy,
4. zasiłek i pożyczka na ekonomiczne usamodzielnienie,
5. pomoc na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki,
6. świadczenie pieniężne na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego dla cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością,
której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,
7. wynagrodzenie należne opiekunowi z tytułu sprawowania opieki przyznane przez sąd;
Świadczenia niepieniężne
Pomoc niepieniężna to m. in.:
1. praca socjalna,
2. bilet kredytowany,
3. składki na ubezpieczenie zdrowotne,
4. składki na ubezpieczenia społeczne,
5. pomoc rzeczowa, w tym na ekonomiczne usamodzielnienie,
6. sprawienie pogrzebu,
7. poradnictwo specjalistyczne,
8. interwencja kryzysowa,
9. schronienie,
10. posiłek,
11. niezbędne ubranie,
12. usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, w ośrodkach wsparcia i w rodzinnych domach pomocy oraz usługi sąsiedzkie,
13. specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania oraz w ośrodkach wsparcia,
14. mieszkanie treningowe lub wspomagane,
15. pobyt i usługi w domu pomocy społecznej, w tym usługi wsparcia krótkoterminowego,
16. pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym, pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, pomoc na zagospodarowanie – w formie rzeczowej dla osób usamodzielnianych,
